1. Mục tiêu của cờ vua
Mục tiêu của cờ vua là chiếu hết (checkmate) vua đối phương. Điều này có nghĩa là đặt vua đối phương vào vị trí bị tấn công mà không có cách nào thoát được.
2. Bàn cờ và cách sắp xếp
Bàn cờ có 64 ô vuông (8x8), xen kẽ màu sáng và tối. Khi đặt bàn cờ, ô góc phải phía dưới của mỗi người chơi phải là ô màu sáng.
Cách sắp xếp quân:
- Hàng 1 (hàng gần nhất): Xe - Mã - Tượng - Hậu - Vua - Tượng - Mã - Xe
- Hàng 2: 8 quân Tốt
- Lưu ý: Hậu đặt ở ô cùng màu với quân (Hậu trắng ở ô trắng)
3. Cách di chuyển các quân
♔ Vua (King)
Di chuyển 1 ô theo bất kỳ hướng nào (ngang, dọc, chéo). Vua không được di chuyển vào ô đang bị đe dọa.
♕ Hậu (Queen)
Di chuyển không giới hạn số ô theo đường thẳng (ngang, dọc) hoặc đường chéo. Là quân mạnh nhất trên bàn cờ.
♖ Xe (Rook)
Di chuyển không giới hạn số ô theo đường thẳng ngang hoặc dọc. Không thể nhảy qua quân khác.
♗ Tượng (Bishop)
Di chuyển không giới hạn số ô theo đường chéo. Mỗi Tượng chỉ hoạt động trên một màu ô suốt ván.
♘ Mã (Knight)
Di chuyển theo hình chữ L: 2 ô theo một hướng, rồi 1 ô vuông góc. Là quân duy nhất có thể nhảy qua quân khác.
♙ Tốt (Pawn)
Di chuyển thẳng 1 ô về phía trước (2 ô nếu là nước đi đầu tiên). Bắt quân theo đường chéo. Khi đến hàng cuối, được phong cấp.
4. Các nước đi đặc biệt
🏰 Nhập thành (Castling)
Nước đi đặc biệt di chuyển Vua và Xe cùng lúc để bảo vệ Vua. Có 2 loại: nhập thành ngắn (phía Vua) và nhập thành dài (phía Hậu).
Điều kiện:
- Vua và Xe chưa từng di chuyển
- Không có quân nào giữa Vua và Xe
- Vua không đang bị chiếu
- Vua không đi qua ô bị tấn công
⚔️ Bắt tốt qua đường (En Passant)
Khi tốt đối phương tiến 2 ô từ vị trí ban đầu và đứng cạnh tốt của bạn, bạn có thể bắt nó như thể nó chỉ tiến 1 ô. Nước này chỉ có thể thực hiện ngay lập tức.
👑 Phong cấp (Promotion)
Khi Tốt đến được hàng cuối của bàn cờ, nó PHẢI được đổi thành Hậu, Xe, Tượng hoặc Mã. Thường chọn Hậu vì là quân mạnh nhất.
5. Cách kết thúc ván cờ
Thắng:
- Chiếu hết (Checkmate): Vua bị tấn công và không có cách thoát
- Đối phương đầu hàng
- Đối phương hết thời gian (trong ván có đồng hồ)
Hòa:
- Hết nước đi (Stalemate): Người đến lượt không có nước đi hợp lệ và Vua không bị chiếu
- Không đủ quân để chiếu hết
- Lặp lại thế cờ 3 lần
- Luật 50 nước: 50 nước liên tiếp không có Tốt di chuyển hay quân bị bắt
- Hai bên đồng ý hòa
💡 Mẹo quan trọng
Luôn kiểm tra xem Vua có đang bị chiếu trước khi thực hiện nước đi. Nếu có, bạn BẮT BUỘC phải giải quyết việc bị chiếu!